Kategoria VI. Więzy wzajemności

Więzy wzajemności są częściowo konsekwencją istnienia spoiw społeczeństwa. Mówią o preferencjach w zakresie odroczonej reakcji na wyrządzoną krzywdę, złamanie obowiązujących norm lub otrzymane od kogoś dobro. Ta kategoria obejmuje dwa czynniki:

  • odwet
  • wdzięczność transakcyjna.

Odnosi się ona do wydarzeń z przeszłości, może nadmiernie nas „więzić” w historycznych zobowiązaniach, uniemożliwiając myślenie o tym, co najkorzystniejsze tu-teraz.

Odwet to pragnienie zemsty, wymierzenia kary, chęć potępienia lub odrzucenia z powodu wyrządzonej nam krzywdy lub złamania norm obowiązujących w grupie społecznej, do której przynależymy. Strach przed odwetem może powstrzymać przed bezmyślnym okrucieństwem; odwet rozsądnie egzekwowany może być lekcją na przyszłość jednak w praktyce bardzo często przyczynia się do eskalacji nienawiści i zamiast stać na straży zasad i obyczajów, powoduje zwyrodnienie ludzkich kontaktów. Wdzięczność transakcyjna to pragnienie okazania wdzięczność za otrzymane dobro – „spłaty długu wdzięczności”. Stosowana właściwie tworzy płaszczyznę współpracy, przyczynia się do wzrostu zaufania. Nadużywana może prowadzić do manipulacji. Wdzięczność transakcyjna może również osłabiać naszą zdolność do przyjmowania podarunków lub pomocy – zamiast radości i wdzięczności wywołuje poczucie zobowiązania.

Opisywane czynniki zaangażowania zawsze występują w określonym schemacie. Kategorie i czynniki wpływają wzajemnie na siebie, poznanie całego układu (mapy) pozwala na zrozumienie mechanizmów stojących za naszymi dążeniami. Nawet jeśli dany czynnik ma taką samą wartość liczbową u kilku osób, dla każdej z nich może on oznaczyć nieco odmienną potrzebę. Wysoka wartość czynnika nie jest jednoznaczna z poczuciem satysfakcji w danym obszarze. Dopiero omówienie wyników testu z konsultantem LFM® pozwala na uzyskanie pełnego obrazu własnej MAPY ŻYCIOWEGO SPEŁNIENIA.

powrót